Wet DBA: waar gaat het heen?

Opdrachtgeversverklaring, handhaving, ‘gezagsverhouding’…
Sinds de afschaffing van de jaarlijkse VAR (Verklaring Arbeids Relatie) is voor zzp’ers en hun opdrachtgevers onduidelijkheid troef. De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) ging op 1 mei 2016 in, maar staat tot 1 juli aanstaande (2018) on hold. Wat weten we wél?

13 februari 2018
We zullen dit artikel geregeld updaten.

Update: De wet DBA is uitgesteld!

Het tijdsbestek waarin niet wordt opgetreden tegen overtreding van de Wet DBA is uitgesteld tot 1 januari 2020. Tot die tijd krijgen opdrachtgevers en zzp'ers geen boetes als ze de wet overtreden. Dat schrijven minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Staatssecretaris Menno Snel van Financien aan de Tweede kamer. 

De kamer wil het overtreden van de wet juist strenger gaan aanpakken. De wet zorgde nu voor teveel onduidelijkheden, terwijl dat nou juist het doel was. Dus wat nu? Uiteindelijk is het de bedoeling dat er een nieuwe wet komt. 

 

Wet DBA de mist in

Even terug in de tijd. Hoe zat het ook weer? De bedoeling van de Wet DBA: opdrachtgever en zzp’er zouden eindelijk op eenvoudige wijze hun arbeidsrelatie kunnen regelen. Oordeelde de Belastingdienst achteraf dat het toch om verkapte loondienst ging? Dat risico (met bv boete als gevolg) zouden de betrokken partijen delen. – De praktijk bleek grimmig, het liep anders. Opdrachtgevers drongen contracten op waarin zij het risico volledig bij de zzp’ers trachtten te leggen. Andere opdrachtgevers besloten vanwege de risico’s en de onduidelijkheid minder of helemaal geen zelfstandigen meer in te huren.

 

Vernieuwing Wet DBA

In oktober 2017 werd bekend dat het kabinet Rutte III van de wet DBA af wil. De regering ziet een nieuwe wet wel in contouren voor zich. Zij verdeelt de zzp-markt in drieën, want ‘dé zzp’er bestaat niet’. Voor elk van de groepen komt er een aparte regeling. Voor de kleine verdieners (kwetsbaar, dus moeten goed beschermd worden) en de grote verdieners (niet kwetsbaar, bescherming is minder een punt) zal de regelgeving niet al te lastig uitpakken. Het gaat om de middengroepers, dáár ligt het probleem. Er komt voor hen onder meer een opdrachtgeversverklaring, die de opdrachtgever door beantwoording van vragen in een webmodule in elkaar kan zetten. Vult hij de vragen juist in, dan is het klip en klaar dat je werkt als zelfstandige en dat er geen sprake is van verkapt dienstverband (of juist wel). Begrippen waarover in de dagen van de VAR en de Wet DBA grote onduidelijkheid bestond (zoals ‘gezagsverhouding’) zullen nog nader gedefinieerd worden. Maar ja – hoe?

Vertegenwoordigers van belangengroeperingen stellen dat in de plannen van Rutte III het essentiële probleem in de middengroep nog niet is opgelost. Want hoe bepaal je of het om een zzp-relatie gaat of een schijnconstructie waarbij de man of vrouw verkapt in loondienst is (en de opdrachtgever een goedkope arbeidskracht heeft die hij elk moment op straat kan zetten)? Hoe komt die webmodule eruit te zien? Hoe kun je als werkgever of zzp’er ‘zekerheid vooraf’ garanderen?

 

Minister en veldpartijen

Op 24 januari 2018 besprak minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de kwestie met veldpartijen, dus belangenorganisaties, vakbonden, werkgevers. Hij peilde wat er ‘in het veld’ leeft, zocht naar draagvlak. De minister stelde achteraf vast dat nog geen van de aanwezigen met dé oplossing voor een nieuwe wetgeving op de proppen is gekomen. Hij liet die dag weten dat er niet vóór 2020 een nieuwe wet in zal gaan. Het lijkt er in elk  geval op dat de D66-minister goed luistert naar wat er leeft in de markt, ofwel het veld. Hij wil kennelijk echt tot een situatie komen waarin jij als zzp’er gewoon je werk kunt blijven doen, beschermd door de wet en met duidelijke regels en een eerlijke risicoverdeling. De Tweede Kamer houdt hem hieraan: zij wil duidelijkheid vóór 2019.

 

Handhaving huidige wet DBA

Het is officieel nog steeds de bedoeling dat de overheid de huidige falende Wet DBA vanaf 1 juli 2018 gaat ‘handhaven’, tot de nieuwe wet er is. Maar het lijkt waarschijnlijk dat de minister de huidige (relatieve!) rust op de flexibele arbeidsmarkt wil bewaren en de datum van 1 juli naar voren zal schuiven.

 

Egbert Jan Riethof

journalist

Als je als ondernemer diensten levert, dan is het handig om alles rond de (ver)koop en levering vast te leggen in je algemene voorwaarden. Daarom hebben wij een voorbeeld opgesteld. Let op: dit voorbeeld geldt voor levering van diensten.

ZZP Servicedesk is het online platform van ZZP Servicedesk.nl B.V. © 2014-2018. Alle rechten voorbehouden. Lees voor gebruik graag onze algemene voorwaarden en website disclaimer