Wat is een schijnconstructie?

De Belastingdienst jaagt op alle 'kwaadwillenden'
De term ‘schijnzelfstandige’ is de laatste tijd veelvuldig in het nieuws geweest. Schijnzelfstandigheid betekent dat mensen die officieel zzp'er zijn, in feite verkapt in dienst zijn bij een opdrachtgever. Hoe zit een schijnconstructie in elkaar en wat zijn de gevolgen voor jou als zelfstandig ondernemer?

Als je in een schijnconstructie zit, betekent dit dat je werkt in een situatie die volgens de wet niet meer zelfstandig is. Je werkt bijvoorbeeld 40 uur per week op een vaste plek voor één opdrachtgever, die jou precies vertelt wat je wanneer moet doen. Net als een werknemer in loondienst. Die opdrachtgever geeft je echter geen contract, maar huurt jou in als zelfstandige.
 

De problemen rondom schijnconstructies zijn de afgelopen tijd veel in het nieuws geweest, omdat het aantal zzp’ers in een dergelijke constructie toeneemt. Sinds het afschaffen van de VAR-verklaring, het introduceren van modelovereenkomsten en het opschorten van de handhaving van wet DBA tot 2020, jaagt de Belastingdienst per 1 juli 2018 op álle kwaadwillenden. Denk hierbij aan uitbuiting of het bewust ontduiken van premies en belastingen. De Belastingdienst grijpt in bij kwaadwillenden als er bewijs is voor een 'fictieve' dienstbetrekking, duidelijke schijnzelfstandigheid en opzettelijke schijnzelfstandigheid. Lees hierover meer in het toezichtsplan arbeidsrelaties van de Belastingdienst.
 

Wet Aanpak van Schijnconstructies (WAS)

De Eerste Kamer heeft in 2015 de wet Aanpak van Schijnconstructies (WAS) aangenomen. De wet biedt een basis voor het bereiken van gelijk loon voor gelijk werk. Het moet uitbuiting, onderbetaling van werknemers en oneerlijke concurrentie tussen bedrijven voorkomen. De meeste onderdelen van de wet zijn ingegaan op 1 juli 2015. Op 1 januari 2016 en 1 januari 2017 zijn aanvullende onderdelen ingegaan. 
 
Vanaf 1 juli 2015:
  • Is de werkgever/opdrachtgever aansprakelijk voor de loonbelasting/premie volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen die een zelfstandig ondernemer voor (een deel van) zijn werk moet afdragen
  • Zullen werkgevers- en werknemersorganisaties en de inspectie informatie uitwisselen als zij vermoeden dat er geen cao-loon wordt uitbetaald
  • De werkgever én de opdrachtgever zijn verantwoordelijk voor uitbetaling
  • De Inspectie SZW geeft door aan organisaties van werkgevers en werknemers als ze vermoeden dat een cao niet wordt nageleefd
  • De identiteitsbewijzen van buitenlandse werknemers moeten worden gecontroleerd en bewaard door de werkgever
 
Vanaf 1 januari 2016:
  • De opdrachtgever/werkgever moet het wettelijk minimumloon via de bank uitbetalen. Alles wat daarboven verdiend wordt mag contant worden uitbetaald
  • Maakt de Inspectie SZW alle namen bekend van de bedrijven waar zij gecontroleerd hebben of er sprake is van schijnconstructies
  • Een specificatie van de onkostenvergoedingen op de factuur
 
Vanaf 1 januari 2017 tot heden: 
De werkgever betaalt het volledige minumum loon. Naast de premies en belastingen mag niets worden ingehouden op het minimum loon. Verzekeringpremies en maaltijdskosten mogen bijvoorbeeld niet.
 
De WAS moet ervoor zorgen dat het aantal schijnzelfstandigen afneemt. Er zijn op het moment namelijk veel zzp’ers in diverse sectoren die in een schijnconstructie werken. Sommige zzp’ers weten zelf niet dat ze in een schijnconstructie werken. Hieronder volgt een checklist waarmee je kunt nagaan of jij in een schijnconstructie zit.
 
Criteria zzp’er tegenover opdrachtgever
Je bent een echte zzp'ers als je je aan de volgende criteria houdt wanneer je voor een opdrachtgever gaat werken:
  1. Je hebt meerdere opdrachtgevers en hebt je wisselende inkomsten.
  2. Je bepaalt zelf hoe jij het werk uitvoert.
  3. Je onderneemt acties om te zorgen dat jouw bedrijf blijft bestaan.
  4. Je investeert in je bedrijf: bedrijfsmiddelen, communicatie en marketing.
  5. Je loopt zelf het risico als dingen misgaan, je bent bijvoorbeeld aansprakelijk bij schade.
  6. Je streeft naar winst.
Voldoe je niet aan één van de bovenstaande criteria, dan kan de Belastingdienst de samenwerking beschouwen als een schijnconstructie. Twijfel je of je een opdracht in loondienst uitvoert? Dan is het raadzaam een modelovereenkomst gebruiken, dan kom je er snel achter. 
 
Gevolgen schijnconstructie
Pas als de Belastingdienst jou als kwaadwillend ziet, kunnen er correctieverplichtingen of naheffingsaanslagen worden opgelegd. Deze naheffingen kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s. Daarnaast raak je per direct je klus, waar je in een schijnconstructie werkt, kwijt. 

Lees ook…

Duidelijkheid voor zzp’er uitgesteld

Als zzp’er ben je vrij, onafhankelijk en kies je voor zelfstandigheid. Toch voelt het kabinet zich genoodzaakt duidelijke regels op te stellen voor de zzp-markt. Begin oktober 2017 werd het regeerakkoord gepresenteerd, met een aantal concrete plannen. Zo is de opschorting van de handhaving van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) verlengd tot 1 januari 2020 én is er een kans dat de wet vervangen gaat worden door de opdrachtgeversverklaring. Daarnaast zouden er onder andere maatregelingen voor lage en hoge tarieven moeten worden genomen. Deze plannen uit het regeerakkoord blijken echter moeilijk uitvoerbaar. Daarom gaat het kabinet nog meer onderzoek doen, melden minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en minister Snel van Financiën aan de Tweede Kamer.

Van VAR naar voorbeeldovereenkomst

De VAR is verdwenen: sinds 1 mei 2016 is de oude regeling vervangen door de nieuwe wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Wat betekent dit voor jou als zzp’er? De veranderingen op een rij.
Als je als ondernemer producten en/of diensten levert, dan is het handig om alles rond de (ver)koop en levering vast te leggen in je algemene voorwaarden. Maar hoe stel je deze voorwaarden op en waar moeten ze aan voldoen? Je leest er alles over in het gratis whitepaper.
Voor jezelf beginnen gaat niet vanzelf. Er zijn verschillende dingen waar je rekening mee moet houden en die je moet regelen. In deze checklist vind je alle zaken waar je als startende ondernemer aan moet denken.

ZZP Servicedesk is het online platform van ZZP Servicedesk.nl B.V. © 2014-2018. Alle rechten voorbehouden. Lees voor gebruik graag onze algemene voorwaarden en website disclaimer